лучший сайт где можно скачать шаблоны для dle 11.2 бесплатно

Ҳәр заманға бир заман

Ҳәр заманға бир заман
Халқымыз арасында «Ҳәр заманға бир заман» деген гәп бар. Ҳаслында да ҳәр бир дәўирдиӊ өзине тән сиясаты, идеялогиясы, дүнья танымы болады. Ал, ҒХҚ, әдебият, сиясат сияқлы түсиниклер де өзиниӊ дәўириндеги көз қарастан келип шыққан түрде сол дәўирдиӊ шынлығын ашып береди.
Интернеттиӊ еси жоқ…
Бүгинги күнде Интернет глобал тармағы кеӊ түрде пикир-таласлар орайына айланып үлгерген . Себеби, онда көплеген бәсекили, қарама қарсы пикирлер, додалаўлар ҳәм тағы басқа түрдеги ҳәр кимниӊ жеке көз қараслары сәўлеленеди. Бул пикир билдириўшилердиӊ дүньяқарасы, руўхый дүньясы ямаса оныӊ қайсыдур сиясий яки социаллық топар мәпин гөзлеўи я басқа да себеплерге байланыслы болады. Жасырарлығы жоқ, жақында facebook социал тармағындағы топарлардыӊ бириндеги комментарийлерди, көрип жаға усладық.  Себеби, онда белгили жазыўшымыз, әдебиятымыздыӊ байтереги атына бир–еки аўыз сын пикирлер айтылған еди. Негизинде Т.Қайыпбергенов өз дәўириниӊ гений инсанларыныӊ бири болды. Себеби, ол бир катар шығармалары менен әдебиятымыздыӊ раўажланыўына салмақлы үлес қосты. Оныӊ прозалық дөретпелери тилиниӊ байлығы, көркемлиги жағынан ажыралып турады. Шынында да, оныӊ шығармалары коммунистлик идеяныӊ күшейген дәўиринде жарық көрди. Ол дәўирде партия ҳәм оныӊ менен сыбайлас пикирлер берилмесе ҳеш қандай да шығарма басылып шықпайтуғынын есапқа алсақ, Қайыпбергеновтыӊ романлары, повестлеринде дәўир нәпесине сыбайлас пикирлер де берилген. Буныӊ менен  оныӊ шығармаларын бийкарлаў дурыс емес. Я Интернеттиӊ, я оннан пайдаланып атырғанлардыӊ еси жоқ па? Билмедик. Бизиӊше Т.Кайыпбергенов өз дәўирине аянбай хызмет етти. Бул пикиримизге гүллән халқымыздыӊ арасынан қосылыўшылар табылады деген пикирдемиз.
Оларсыз әдебият жоқ
Ҳәзирги ўақытта ескиниӊ орнына жаӊа түсиниклер, көз қараслар көбейди. Буныӊ ҳайран қаларлық жери жоқ. Себеби, заман раўажланыўы менен жаӊа түсиниклер турмысқа енип, өмиримизге кирип келе береди. Айтып өтиў орынлы, бүгинги күнде бурынғы аўқам дәўириндеги китаплар, шығармалар дерлик пүткиллей өмиримизден шығып баратыр ма деп ойлап қаласаӊ. Себеби, әдебиятымыздыӊ әжәйип дүрданалары болған көплеп китапларды да бүгинлигинде табыў қыйын. Олар не китапханадан, не басқа жерден табылып жарытпайды. Мектепте оқыған дәўиримизде ишинде СССР деген жазыўы бар, бурынғы аўқам дәўирин сүўретлеген деген гәплерди көп еситкенбиз. Баламыз, жасырарлығы жоқ, бул жазыўларды көрсек сескенетуғын да едик. Ал, кейин ала китаптыӊ, қунлы шығармалардыӊ қәдирин бир нәўийе түсинип жақсы китаплардыӊ неге қайта басылмай атырғанлығына қызығып «биледи-аў» деген адамлардан сорасақ, - Бурынғы аўқам идеялогиясына суўғарылған, сол дәўирди сүўретлеген. –дегендей жуўапты көп еситкенбиз. Ҳәзирги әдебият ҳәм тил сабақлықларын биз Шаўдырбай, Бекимбетов, Аббаз ҳәм басқа да дөретиўшилердиӊ дөретпелериндеги мысалларсыз көз алдымызға келтире алмаймыз. Олардан үзиндилер, қысқа қатарларды жүдә көп ушратамыз да бирақ китаптыӊ тийкарғы нусқасын ҳасла таўып болмайды. «Халқабат»тыӊ ишинде сол даўирдиӊ идеялогиясы берилген болыўы мүмкин, бирақ соныӊ менен бирге ҳақыйқатлық, шынлык та шырылдатып жазылғанлығын гей жерлеринде әшкәра гей бир жерлеринде жасырын түрде берилгенлигин көриўимизге болады. Сталинниӊ жынаятшы екенлиги биринши болып сада халық ишинен Сайымбет образы арқалы берилгенлигин көремиз. Шебер тили өз алдына. Шығармаға бир кирген адам қайтып шығыўға өзинде күш таба алмайды. Мениӊ жеке өзим бул шығарманы оқымаған әдебиятшыны әдебиятшы, китапқумарды китапқумар деп билмеймен. Усындай жүдә көплеп еӊ қунлы, керек десе дүньялық көлемдеги шығармалар ишиндеги бир еки аўыз пикир берилгенлигине бола қайта басылмай атыр.
Ҳәр заманға бир заман
Және баяғы Интернет мәселесине қайтсақ көплеп гүдибузарлықларды көриўимизге болады. Кими ол мәселе, кими бул мәселеде өзиниӊ көз қарасын биреўге өткериўге тырысып атырған. Жақын ўақытларда мәмлекетимиз басшылары жөнинде пикир айтыў үрдиске айланып баратырғаны да сыр емес. Кими ҳәзирги, кими биринши Президентимиз ҳаққында пикирлерин билдирип атыр. Бирақ, биреў қосып айтады, биреў қосылып айтады дегендей билип билмей қас қояман деп көз шығарып атырғанлар да жоқ емес. Биринши Президентимиз атына мин тағыўға ҳәрекет етип атырғанлар да табылып атыр. Кими, өзиниӊ дәрти, кими басқалар дәртин айтаман деп, билип билмей гәпти балалатып жиберип атырғаны белгили. Мәмлекет бул үлкен шаӊарақ деп алсақ, ҳүкимет басшысы бизиӊ әкемиз. Оныӊ 32 миллион перзенти бар. Бир бала баққан аӊсат па, я 32 баланы? 32 миллионды ше? Ҳәр бир перзенттиӊ өзине жараса машқаласы болары анық.
Ғәрезсизликтиӊ дәслепки күнлеринен баслап бүгинги күнге шекем қаншама машақатлы жолды басып өттик. Бул жолда кәрўанбасымыз бизди айдын жолға баслап барыўға қолынан келгенинше ҳәрекет етти. Мүмкин оныӊ дәўиринде де айрым кемшиликлер болған шығар. Жаратылыс нызамы, инсан инсан болғаны ушын алжасады. Және жумыс бар жерде кемшилик болады деген де гәп бар. Жаӊа журтсорар дәўири басланды деп бурынғысын қаралаў оншелли дурыс емес.
Жуўмақ
Биз ол яки бул дәўир, анаў я мына басшыныӊ дурысын-қәтесин шығарыўдан қашықпыз. Ҳәр бир дәўирдиӊ өзине жараса жақсы-жаман тәрепи болады. Ҳәр заманға бир заман дегенди және айтамыз. Пикирлеримиз бир бағытта, тек әдебият жөнинен басланып турғаны менен барлық салаларға қарата айтылған. Мысалымыз ғана бир жақлама болғанын айыпқа санамайсыз әдиўлим. Айтайын дегенимиз, ҳәр бир өткен дәўирди қаралап, бийкарлағаннан көре, мәзи болып өткен тарийх сыпатында қараўды үйренгенимиз мақул. Тарийхты барынша суўретлеў шынлықты көрсетиўдиӊ еӊ жақсы усылы. Өткен дәўир қайтып изине айланбайтуғынлығы бар гәп. Сонлықтан тарийх тарийхлығынша, адамлар сол қәлпинде қалсын.


Жахангир Искендеров

скачать dle 11.3
Сайтта қәте байқадыңыз ба?

Егер сайтта қате байқаған болсаңыз, сол текстти CTRL + ENTER менен белгилеп алып басың ҳәм бизге жоллаң

Курсы валют
Сораўнама
Сизди қайсы тараў жаңалықлары қызықтырады?
Мақалалар
Zaman.uz сайтының мобил бағдарламасы