лучший сайт где можно скачать шаблоны для dle 11.2 бесплатно

Садақаң кетейин боян тамыр…

                                       Садақаң кетейин боян тамыр…

     Президентимиз 2017-жылы Қаракалпақстан Республикасына қылған сапарында арқада жайласқан Кегейли, Шымбай районларында боян тамырды қайта ислеўди жолға қойыў көзде тутылды.  Мине усы мүнәсибет пенен Кегейли районында боянь тамырды қайта ислеў цехиниӊ имараты  бой тикледи. Ане усы имарат 2018-жылы сентиябрь айында тапсырылып, кейиншели иске түскен күннен баслап сол аймақтағы халық бул цехтағы бос жумыс орынларына жумысқа жайласты. Бул район халқы ушын қуўанарлы ҳәм жүдә үлкен қуўанышлы маўритлер болды.  Халықтың, асиресе бос жүрген жаслардың бәнтлиги тәминленди. Жумыссызлық көпшиликтен ибарат болған Кегейли район халқы, жаслары, бул цехқа жумысқа кире алмағаны менен, олар жумысызбан деп кеўиллерин шөктирген емес. Өйткени агрорлық жәмийетин бастан кеширип отырған отырықлы халық жерден пайда болып, өнип турған өз байлықлары менен хожалықты, шаңарақты теберетип нан табыўды мақсет етеди. Сонлықтан бул цех ис баслаған күннен баслап район турғынлары аўыл аймақтың айрым шаңарақларында қара қазанлары қайнаўына себепши болды.

Буннан мол пайда көрип атырғанлардыӊда қатары қөбейе баслаған. Әлбетте бул жерде ҳәр қандай пайда ҳеш қандай мийнетсиз өз өзинен зүрәтин бермейди. Боян тамырдан мол пайда гөзлеген айрым шахслар тамырды жер астынан алыўда күшли техникаларды иске қосып келеди.  Олардан трактор дан баслап алтай ВТ 150 КА 700 лерден пулықты тамырдың бар жерине салып сүриў арқалы әмелге асырып атырған болса.  Айрымлары тамырды тереңрек түсип алыўды гөзлеп жердиң тупкирине шекем қазып алып пайдаланыў мақсетинде ҳәр түрли экоскаваторлардан пайдаланбақта. Ал бундай техникаларға ҳеш қандай қурбы жетпейтуғын шаңарақлар илажы болса биреўге қарам болмаў мақсетинде, мине оларда усы тамырды қопарыў менен аўере.Ҳеш қандай техникасы жоқ булар қалайынша ҳәрекет етип атыр деген сораў туўылады. Мақсет қара қазанды қайнатыў.  Кетпеннен жиңишкелеў болып  арнайы сондай тамыр қопарыў ушын соғылған асбапты еки қоллап жерге урып иске салады.  Минекей усындай етип қара мийнет пенен тамырды қол менен қазып алып, шыққан тамырларын жыйнап, ешекке арбаны тиркеп, арбаға тамырды жүклеп, ешек арбалы цехқа қарай тартады.  Асфальт бойлап ешек арбалы кетебергенде бул жолдан прицепли ҳәр түрли жеңил автомашинада тамыр алып өтеди. Кимиси телешкалы трактор менен  кимиси ЗИЛ автомашинасы КАМАЗ автомашиналары менен тасыўда.  Еплеп курбы жеткенлер ешек арбадан сал таўирғо -деп үш дөнгелекли  артында телешкасы бар мотоцикль менен де тасымақта.Ең қызығы бизиң халық барлығы нызамлы болғанды қәлейме яки болмаса ийелеп турған лаўазымынан пайдаланып дәмегөйлик етеме?!  Усындайда пайда болатуғын айрым хызмет ўәкиллери қырманда пайда болатуғыны сөсиз.  Жолда иркиўге алынғанда да сол баяғы тезлиги пәс (скорстлы ) ешек арбаны иркиўге алады.  Гейде экологиялык ҳарекеттен деп таныстырса гейде табиятты корғаў деп гуўалығын көрсететуғын бул хызмет ўакиллериниң  айланып келгенде бир тараў екенин әпиўайы пуқара қайдан билсин.  Сол ўақытта ол прицепли жеңил машина болсын яки жүк тасыйтын мотоцикль болсын иркиўге алынған пайытта пуқарада цехқа боян тамырды  кимлер апарып тапсыра алады деген сораў туўылады.  Яқшы  оған  жуўап әпиўайы.  Боян тамыр цех пенен шәртнамасы бар субъектлерге рухсат етилген.  Коршаған орталықтың табияттың байлығы болған яғный сол боян тамырды  оны жер астынан алыў тартиби қандай?  Шәртнамасы бар адам сол район аймағында қәлеген жеринде боян тамырын алыў ҳукықы берилгенбе?  Буннан соң олар қәлеген техникадан пайдаланып  экоскаватордың шөмиши жеткен жерине шекем қазып алыў ҳуқықы берилеме?Егерде ҳақыйқатында да солай болса ол эксковатор казып алынған жерден көп жылларға шекем боян өспейтуғынлығы мәлим. Буннан шарўашылық үлкен зиян көриўи мүмкин емеспе екен. Ҳәзирде Өзбекстан көлеминде от-шөп азайып кетиў ҳаққында улкен мәселе болып қаралып атырғанлығыда сөзимиз дәлийли бола алады. Жақында ғана болып өткен ўақия. Бир жаптың бойында еки тәрепинде жүрип үш эксковатор қырғын тамырын алабаслайды. Бираз алынып, бир талай ойлы бәленд болып атырған жерди көрип, табиятты қорғайтуғын жан күйерлер пайда болды. Буларға ким рухсат берген тоқтат экскаваторды –деп экскаватор басқарыўшыларына барады. Оларда өз гезегинде бизлер жалланба дейдиде тийкарғы адамды телефон арқалы алдырады. Хақыйқаттан да ислеўши хызметкерлер екен олар сөзиниң барысында торанғыл, жигилдик ағашлары болған тереклерди кесиўге қопарыўға болмайтуғынлығы және де боян тамыр алынып орнына шөп шықпай қалыў экологияға үлкен тәсири бар екенлигин айтқанда биз бираз түсиник алдық. Ал енди булар хақыйқый жан күйерлер екен деп ойлап турсақ. Жаңағы қазып атырған экскаватор тоқтайтуғын болды деген қам қыялға барған екенбиз. Қаздырып атырған шөлкемлестириўшиси келип қандайда бир шәртнамаларын көрсеткенде олар пәсине қайтты да улыўма келген жолы менен қайтып кетти. Эксковатор болса және қазыўда даўам етип қалаберди. Және сораў туўылады бул жерге қоршаған табияттың мәпин қорғап келгенбе? Яки болмаса шәртнамасы бар жоқлығын тексерип кетиў ушын келгенбе? Өзи бул мәкеме қандай хызмет атқаратуғын орган.
Бул боянь тамыр мәселесин қайта қөрилип шығып отрықлы апиўайы халықтың мәпин гөзлеп бир системалы нызам қағыйдалары менен жолға қойылса мақсетке муўапық болмаспа екен. Айланып келгенде аўыл пуқаралар жыйынынан жәрдем ақша ала алмай күнин зордан көрип отырған мөнтеңлескен қара көзлер жәбиркеш болып қалабермесе екен деймиз. Және де экология-экология деймиз усындай етип өсимлик дүньясының тамырын түптен алаберсек экологиялық апатшылықты өзимиз бастан кеширип отрықлы беккем халык екенимизди және бир мәртебе көрсететуғын шығармыз.


С.Зияев zaman.uz

скачать dle 11.3
Сайтта қәте байқадыңыз ба?

Егер сайтта қате байқаған болсаңыз, сол текстти CTRL + ENTER менен белгилеп алып басың ҳәм бизге жоллаң

Курсы валют
Сораўнама
Сизди қайсы тараў жаңалықлары қызықтырады?
Мақалалар
Реклама
Zaman.uz сайтының мобил бағдарламасы