лучший сайт где можно скачать шаблоны для dle 11.2 бесплатно

Қарақалпақстанда жәми 133,5 гектар қаўын майданлары инспекторлар тәрепинен қадағалаўдан өткерилди



Өзбекстан Республикасы Өсимликлер карантини мәмлекетлик инспекциясы тәрепинен усы жылдың 28-июнь сәнесинен 16 июлына шекем «қаўын шыбыны» зыянкеси ҳәм де сары шөп, кекире жабайы шөплерине ғалабалық гүрести шөлкемлестириў мақсетинде «Әҳмийетли он бес күнлик» деп белгиленди.

Қаўын шыбыны  зыянкесиниң  пайда болыўының ҳәм тарқалыўының алдын алыў илажларын кешиктирместен өз ўақтында алып барыў зәрүр. Себеби, бул зыянкес республика аймақларында жетистирилип атырған палыз егинлерине күшли зыян тийгизеди ҳәм  экспорт көлеминиң кемейип кетиўине себеп болады.
Қаўын шыбыны зыянкеси қаўын түйнеклери пайда болыўы менен қабығын тесип, ишине мәйек қояды. Мәйектен шыққан қурт ҳәрекет қылып, азықланып, жол салып, түйнектиң туқымы жайласқан ортасына қарап әсте жылысады ҳам бул орынлар қатты, тығыз жағдайға келип, қарамтыр реңге өзгерип ширийди ҳәм жеўге жарамсыз болып қалады.Толық азықланған қурт болса сыртқы қабығын тесип шығып, топырақта гүмбекке айланып, вегетация дәўиринде  3 мәрте әўлад береди. Көринип турғанындай, қаўын шыбының жетилискен әўлады өсимлик жапырақлары арасында болса, қуртлары түйнеги ишинде, гүмбеги топырақта жасайды. Усы қәсийетлерин есапқа алып, зыянкеске қарсы гүрес илажларын жетислискен әўладын, мәйегин ҳәм гүмбеклерин жоқ қылыў ушын анық белгиленген қураллар жәрдеминде белгиленген мүддетлерде әмелге асырыў зәрүр.


Республикамыз бойлап өткерилип атырған “Әҳмийетли он бес күнлик” илажлары даўамында усы күнге шекем жәми 133,5 гектар қаўын майданлары инспекторлар тәрепинен қадағалаўдан өткерилди ҳәм зыянкести анықлаў мақсетинде 150 дана феромон тутқышлар орнатылды. Сондай-ақ,  157,76 гектар жер майданында сары шөп, 43,6 гектар жер майданында кекире жабайы шөбин анықлаў мақсетинде карантин бақлаў илажлары өткерилди. Соннан 0,8 гектарда қаўын шыбыны анықланып оған қарсы химиялық усылда,  0,63 гектарда сары шөп анықланды ҳәм оған қарсы агротехникалық усылда, 0,09 гектарда болса кекире жабайы шөби анықланды ҳәмде оған қарсы биологиялық усылда гүрес илажлары әмелге асырылды.
Қаўын шыбыны себеинен келип шығатуғын зыянның алдын алыў мақсетинде егин майданларын алмаслап егиў, зыянланған өсимликлерди даладан алып шығып көмип таслаў, даладағы зыянланған қаўынларды жыйнастырып алыў, даланы терең шүдигарлаў ҳәмде қыста зәрүр жағдайларда суўғарыў, аймақларға сай болған сортларын таңлап егиў, минерал ҳәм органикалық төгинлер нормадан аспаған жағдайларда азықландырыўды өз ўақтында шөлкемлестириў зәрүр болады.

Зыянкеске химиялық усылда препаратлар менен ислеў берилгенде жоқары хәм сапалы өним алыўға ерисиледи.  Бунда тийкарынан қаўын шыбынына қарсы Карбафос, Агрофос химиялық препаратлары менен ерте азанда саат 5-8 лерде яки кеш қурын саат 18-20 ларда дәрилеў жумысларын өткериў талап етиледи.
Сар шөптиң  жер шарында  274 тен артық  түрлери анықланған болып, Өзбекстанда соннан 17  түри дизимге алынған. Олардан 13 и өсимликлерге күшли зыян тийгизеди. Ол барлық от өсимликлер, тереклер, путазарлар, мийўели ҳəм декратив өсимликлерди зыянлайды.
 Сарышөплер мəдений егинлерге олардың денесине гаусториялары жəрдеминде жабысып алып, органик ҳəм органик емес затларды сорып азықланады, өсимликти  əзиллетеди, өсиўден тоқтатады, өсимликти пүткиллей  набыт  қылыўы  да  мүмкин. 
Сарышөплер  қурамында  “куксудин”  ҳəм  “кусталин”  деген  алколоидлары болғанлығы себепли оны жеген маллар зəҳəрлениўи де мүмкин. Сары шөп пенен  зыянланған  өсимликлер  зыянкес  ҳəм кеселликлерге шыдамсыз болып қалады. Сонлықтан,  жабайы шөплерди  өз  ўақтында жок қылыў өнимниң сапасын  сақлап  қалыўға  хызмет  қылады.

Сары шөптиң тарқалыў  себеплериниң бири-бул шөптиң туқымы менен патасланған егислик материаллар,  ҳайўанлар, қуслар менен узақ аралыққа тарқалыўынан ҳəм толық ширимеген қыйлардың атызларға шығарылыўы болып табылады. 
Жуўмақластырып айтқанда, бул қаўын шыбыны ҳәм карантин объекти есапланған сары шөп ҳәм кекире жабайы шөплерине өз ўақтында қарсы гүрес илажлары алып барылмаса барлық аўыл-хожалық өнимлериниң өсип раўажланыўына кери тәсирин тийгизеди. Сонлықтан, дийқан-фермерлер  жетистирип атырған өнимиңизден мол ҳәм сапалы өним алыўды қәлесеңиз зыянкес ҳәм кеселликлерге қарсы гүрес илажларын кешиктирместен өз ўақтында алып барыў талап етиледи. Бул мәслелер бойынша аймағыңыздың инспекторына яки (61) 222-05-12  исеним телефонымызға мүрәжат қылсаңыз болады.

А.Алиев, А.Айтбаев,
ҚР Өсимликлер карантини мәмлекетлик
инспекциясы инспекторлары
скачать dle 11.3
Сайтта қәте байқадыңыз ба?

Егер сайтта қате байқаған болсаңыз, сол текстти CTRL + ENTER менен белгилеп алып басың ҳәм бизге жоллаң

Курсы валют
Сораўнама
Сизди қайсы тараў жаңалықлары қызықтырады?
Мақалалар
Zaman.uz сайтының мобил бағдарламасы